Chính phủ đề xuất sửa đổi Luật Đầu tư công nhằm phân cấp, phân quyền mạnh mạnh mẽ và không để đùn đẩy trách nhiệm, tránh tạo cơ chế “xin – cho”.
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trình bày tờ trình dự án Luật Đầu tư công (sửa đổi). Ảnh: Văn Toản
Tiếp tục phiên họp thứ 38, chiều 9.10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật Đầu tư công (sửa đổi).
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) Nguyễn Chí Dũng cho biết, nội dung sửa đổi Luật Đầu tư công thể hiện sâu sắc tinh thần đột phá, cải cách, phân cấp, phân quyền theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Trong đó, Trung ương, Quốc hội, Chính phủ giữ vai trò kiến tạo, tăng cường hoàn thiện thể chế và kiểm tra, giám sát; bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, không để đùn đẩy trách nhiệm, tránh tạo cơ chế “xin – cho”.
Dự thảo đề xuất cho phép tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập đối với tất cả các nhóm dự án, thay vì chỉ với dự án quan trọng quốc gia và dự án nhóm A như quy định tại khoản 1 Điều 5 Luật hiện hành.
Dự thảo luật phân cấp thẩm quyền điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm vốn ngân sách Trung ương giữa các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương từ UBTVQH cho Thủ tướng Chính phủ.
Đồng thời, phân cấp thẩm quyền từ Quốc hội cho UBTVQH quyết định sử dụng dự phòng chung vốn ngân sách Trung ương, vốn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách Trung ương, các khoản vốn ngân sách Trung ương chưa phân bổ trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm.
Dự thảo cũng đề xuất nâng quy mô vốn đầu tư công của dự án quan trọng quốc gia từ 30.000 tỉ đồng trở lên; của dự án nhóm A, nhóm B và nhóm C với quy mô gấp 2 lần so với các quy định hiện hành.
Một điểm đáng chú ý trong sửa đổi Luật Đầu tư công lần này là việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ từ HĐND sang cho UBND.
Theo đó, Chủ tịch UBND các cấp quyết định chủ trương đầu tư dự án nhóm A có quy mô vốn dưới 10.000 tỉ đồng, nhóm B, nhóm C do địa phương quản lý.
Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND các cấp có thẩm quyền điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm đối với vốn ngân sách địa phương giữa các cơ quan, đơn vị và đối với vốn ngân sách địa phương giữa các nhiệm vụ, dự án trong nội bộ cơ quan, đơn vị được giao kế hoạch vốn do cấp mình quản lý.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách Lê Quang Mạnh. Ảnh: Văn Toản
Thẩm tra về nâng quy mô vốn đầu tư công, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh đề nghị rà soát, thống kê, đánh giá về số lượng dự án nhóm A có tổng mức đầu tư từ 10.000 tỉ đồng đến 30.000 tỉ đồng và trên 30.000 tỉ đồng trong thời gian vừa qua.
Về phân cấp thẩm quyền cho Chủ tịch UBND các cấp quyết định chủ trương đầu tư dự án là thay đổi lớn, cần nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ lưỡng, toàn diện, đặt trong tổng thể các chính sách khác liên quan đến vấn đề trách nhiệm tập thể và trách nhiệm cá nhân.
Việc quyết định chủ trương đầu tư các dự án là vấn đề quan trọng của địa phương, do vậy, Luật Đầu tư công hiện hành quy định HĐND quyết định chủ trương đầu tư dự án, Chủ tịch UBND cùng cấp quyết định đầu tư dự án là một biện pháp để kiểm soát quyền lực.
Nếu quy định Chủ tịch UBND các cấp vừa là người quyết định chủ trương đầu tư dự án (Điều 18), vừa là người quyết định đầu tư dự án (Điều 40), là chưa bảo đảm tính khách quan.
Theo Fireant
